| 19 May 2007 04:17 SOMALIA WATCH |
Analysis |
|
LABA DARAN MID DOORO! Heerarka Garashada ee reer Puntland iyo sannadkii tagay. Waxa
qoray: Tifaftiraha Yamayska Marka laga hadlayo garashada iyo caqliga ayaa
culimada nafsigu waxa ay
u hayaan macne aad isugu dhow. Waa laba arin oo isku xiran, waayo
garashada qofka waxa ay ku xiran tahay inta uu gaarsiisan yahay
caqligiisu (IQ). Saddex darajo oo asaasiya ayeey culimadu ukala
qeeybiyeen heerarka garashada: Qofbaa
waxa uu gartaa natiijada soo socota inta uunan ficilku dhicin oo waa
qofka ugu caqliga sareeya. Qofkalena
waxa uu wax gartaa inta uu ficulku socdo waana qofka uu caqligiisu
dhex dhexaadka yahay. Qofka heerka saddexaadna waxa uu wax gartaa
marka uu ficilkii dhamaado oo ay xeero iyo fandhaal kala dhacaan,
waaba hadduu garto e, waana heerka ugu hooseeya ee garaafka lagu
cabiro caqliga (IQ). Inkasta oo tafsiirkani yahay mid heer shakhsi ama
kali-kali ah, ayay misna suuragal tahay in la isku xiro tafsiirkan iyo
heerarkii fikirka iyo garashada ee reer Puntland soo mareen sannad iyo
barkii ugu danbeeyay. Marka dhan la iska dhigo aragtidii iyo mawqifkii
uu maamulka Puntland ka qaatay qorshihii loo nisbeeyay Ismaaciil C.
Gelle ee nabadeeynta Soomaaliyeed, ayaa dad badan oo reer Puntland ahi
waxa ay tallaabooyin siyaasadeed oo muhiim ahaa
u qaateen si caadifad iyo xaaqid nimo wada socota ay ku jiraan,
tiiyoo ayan garan amaba iska indha tireen raadka ay ku reebi doonto
ummadda ay ra'yigooda ku matalayaan,
iyaga oo jabiyay dastuurkii u yaallay Puntland qaybtiisii
khuseeysay matalidda iyo igmashada, sidaasna waxa ay ku seegeen
heerkii koowaad ee garashada oo ahayd in ay garashadu timaado inta
uusan ficilku dhicin. Markii la guda galay qorshayaashii shirkii
Cartana, waxa saacad walba soo baxayay qorshayaal sicad loogu
majaxaabinayay istraatiijiyadda siyaasadeed ee ummadda reer Puntland.
Inkasta oo intii markaa meesha ku joogtay magaca Puntland ay
dareemayeen foolxumada meesha taal, illaa heer ay gaareen in la
ansixiyo axdiga Carta iyaga oo aan fadhiyin madashii shirka, ayaa
haddana sababo awgood waxa ay doorteen in badan oo raggaas ka mid ahaa
in ay sii joogaan madashii, iyaga oo doodoodii aan laga hoos qaadin ku
cabiray maahmaahda Soomaaliyeed ee oranaysa "Gashaanti aamus baa
lagu meheriyaa" halkaasna waxay raggaasi mar labaaad ku seegeen
heerkii labaad ee garashada ee ahaa in ay garashadu timaaddo inta uu
socdo ficilku. Hadduu shirkii Carta soo dhamaaday, guda galay
qorshayaashiisii burburinta, hadday ahaan lahayad xag dhaqan,
dhaqaale, istaraatiijiyaddii siyaasadeed iyo tii maamulba, oo uu
gaaray in madaxweeynihii Carta A/Qaasim uu si cad u qirto in uu isagu
mas'uul ka yahay dagaalkii caddaa ee lagu qaaday ciidamadii Kismaayo
ka xoreeysatay dhagar qabayaasha, dhanka kalena ra'iisul wasaarihiisii
Galleyr uu meel kale ku qirtay in ay gacan weeyn kuleeyihiin
waxyaabaha ka socda Puntland, taasoo maanta naatiijadeedii ayan cidna
ka qarsoonayn, hadday intaas oo dhami maanta qoraxda ka cad yihiin,
ayaa haddana waxaa ayaan daro weeyn ah in ayan dad badan oo reer
Puntland ahi wali fahmin halka loo wado iyo dhaawaca gaaray midkoodna. Waxa ayaan daro ah, in reer Puntland ay maanta
uga dhowyihiin Carta shalay, kadib markii lagu abaal mariyay Xasan
Abshir oo ka soo jeeda mid ka mida beelaha looga xisaabtamo Puntland,
kana mid ahaa bud-dhigayaashii Carta, jagada ra'iisul wasaaraha laga
soo wareejiyay Galleyr oo isna ka soo jeeda beel isla reer Puntland ah
haseyeeshee uu A/Qaasim u arkay in ayan sii wadi karin najaxinta
damacyadiisa. Sidoo
kalena lagu abaal mariyay xafiiska madaxnimada Puntland Jamac Ali Jama
oo isna ahaa mid ka mida bud-dhigayaashii Carta, oo aan waliba
aragtidiisa marnaba qarsan. Ayaan daro kale oo wayn ayaa ah, in dad reer
Puntland ah oo ay ugu horeeyaan Isimo magac ku lahaa ummadda, si
weeyna loogu xisaabtami jiray, iyaga oo eeganaya sumadda qabiil - oo
ah halkii aanu u jilicsaneeyn, horayna naloo ka sahansaday- ay si
howtal hamagnimo ah u taageereen dhacdooyinkan soo baxay.
Halkaasna waxa ay dadkaa reer Puntland ku seegeen heerka
saddexaad ee garashada oo ah in ay xitaa wax gartaan marka uu ficilku
dhaco oo dhamaado natiijadana soo
taabtaan. Wixii intaa ka hooseeya garashadu, maaha mid la
socon karta nolasha iyo duruufeheeda kala duwanba, waxana lagu
tilmaama heerka ayanba garashadu jirin, ee lagu tilmaamo jirooyinka
iyo caajiska maskaxda iyo madaxa, saaxibkeedana waxa uu dhan walba oo
nolasha ahi uga tiirsan yahay itna ku hareeraysan!
Ma heerkaas baanu joognaa!?
Mase la sugayaa in ay dhacaan tallaabooyin kale oo suuxdinta
looga tooso!? Jirteeyoo, uu maamulka Puntland gartay arimahaas,
hadda oo wakhtigii loo
kordhiyayna wali garanayo, ayaan haddana, ayaan daro kale,
uusan maamulku wakhtigii munaasibka ahaa ugu sharxin ummadda
sidii ugu munaasibsaneeyd ee ay wax ku fahmi lahaayeen lana socon
karatay garashada guud ee mujtamaca Puntland. Inkasta oo uu maamulkii Puntland ee hadda
fadhigiisu yahay Galkacyo, uu qorsheeynayo in uu qaado tallaabooyin
badan oo badbaadin ah, khasabna ay tahay in ay jihaday doontoba ha
noqotee tallaabada badbaadinta ee ay baahideedu muuqato la qaado, ayaa
haddana waxaa suura gal ah in ay tallaabo kasta oo uu qaadaa noqon
doonto mid ka kharash badan, naf iyo maalba, kuwii ku habboonaa in uu
qaado wakhtiyo hore oo la soo dhaafay.
Puntland ma haysato maanta khiyaaro badan, oo waxa ay ku jiraan
xaalad ah laba daran mid dooro! Xikmad duug ah baase oranaysa 'Nimaan laba wax oo xun kala
dooran aqoon, laba kala fiicanna makala dooran yaqaano" |
|